Verbale verdediging

De term verbale (zelf-) verdediging wordt door verschillende auteurs entrainers gebruikt. Hieronder tref je een beknopte beschrijving van drie van verschillende uitwerkingen aan.

De tedere kunst van verbale zelfverdediging

De Amerikaanse arts Suzette Haden Elgin heeft meerdere boeken ('The Gentle Art of Verbal Self Defense') geschreven op basis van deze set technieken, die allemaal uit het kennisgebied NLP (Neuro-Linguïstisch Programmeren) komen. Ze noemt vier basisprincipes:

1. Weet wanneer je verbaal aangevallen wordt
2. Weet wat voor aanval je ondervindt
3. Weet hoe je je verdediging aanpast aan de aanval
4. Weet hoe je je verdediging doorzet

Techniek 1, Zintuiglijke systemen gebruiken

Ieder mens heeft een voorkeur voor bepaald taalgebruik. De één gebruikt en heeft een voorkeur voor visuele of beeldtaal ("Ik zie het helemaal voor me, ons nieuwe huis, wat een prachtig plaatje!"). De ander is auditief, op het gehoor ingesteld ("Dat klinkt als muziek in m´n oren, wat een harmonieus geheel!"). Een derde gaat voor gevoel ("Daar kan ik nou echt warm voor lopen, ik krijg gewoon vlinders in m´n buik!").

Door goede te luisteren naar het taalgebruik van de ander, kun je daarbij aansluiten en het vertrouwen in de relatie verbeteren. De ander merkt dat je hem goed begrijpt, want je spreekt zijn taal. Onder normale omstandigheden kunnen veel mensen wisselen tussen de zintuiglijke taalpatronen, maar onder stress valt vrijwel iedereen terug op zijn persoonlijke voorkeur. Dus juist in een stressvolle situatie is dit een nuttige techniek.

• Regel 1: sluit aan bij de voorkeur van de ander
• Regel 2: als je diens voorkeur niet kunt bepalen, gebruik dan geen zintuiglijke taal (minder sterk dan één, maar beter dan een verkeerde keus)

Techniek 2, Satir Modes gebruiken

Dr. Virginia Satir was een wereldberoemde familie-therapeute, die merkte dat gestresste  cliënten steevast in één van vijf categoriën vielen, later Satir-modes genoemd. De categorieën zijn:

1. Beschuldiger: een actieve aanklager die anderen hard aanspreekt op het hem aangedane onrecht, zoekt de confrontatie.
2. Verzoener: neemt de schuld direct op zich en geeft aan dat het allemaal niet uitmaakt, beetje wanhopig.
3. Computer: rationaliseert alles weg, binnenvetter.
4. Afleider: wisselt chaotisch tussen de 3 eerste modes, paniekerig.
5. Realist: zegt zonder overdreven emoties waar het op staat.

Aansluiten bij de mode van de ander versterkt het gedrag dat bij die mode hoort. Sluit dus alleen aan bij de Satir-mode van een ander als je denkt dat je voordeel hebt bij escalatie.

• Regel 1: als je niet weet wat je moet doen, gebruik computer mode.
• Regel 2: Als het wenselijk is de waargenomen Satir mode te versterken, gebruik die dan zelf ook.

Techniek 3, Verbale aanvalspatronen herkennen en erop reageren

Verbale aanvalspatronen worden vaak niet (direct) herkend omdat ze subtiel, niet openlijk agressief zijn. Aanvalspatronen bestaan uit twee delen: het lokaas waarop de aanvaller je wil laten reageren, en de eigenlijke aanval, die verborgen zit in de taal in de vorm van een vooronderstelling (iets wat niet letterlijk wordt gezegd, maar wel bedoeld of voorondersteld wordt).

Voorbeeld: "Als jij echt zo´n flinke vent was, zou je daar achter die balie geen burgers staan afbekken!"

"Afbekken" is het lokaas, het deel waarop de aanvaller een reactie verwacht, zoals "Ik bek niemand af!". In plaats van happen in het lokaas, kun je beter ingaan op de vooronderstelling, door iets te zeggen als: "Wat maakt dat u vindt dat ik geen echte vent ben?" Dat is niet wat de aanvaller verwacht en dat brengt hem in verwarring, waardoor de aanval strandt.

Om een verbale aanval te herkennen, moet je goed letten op non verbale signalen, zoals heftige klemtonen, vuile blikken en agressieve gebaren.

Er zijn drie stappen in de reactie op een verbale aanval.

1. Negeer het lokaas
2. Reageer direct op de vooronderstelling
3. Hoe je dat ook formuleert, zend de boodschap: "Je verknoeit je tijd met verbale aanvallen, ik doe niet mee aan je spelletjes."

Top tips voor verbale zelfverdediging

Dr. Daniel Scott, NLP-trainer en -coach geeft in essentie 6 regels voor verbale zelfverdediging, die voor een deel wel lijken op elementen die Haden Elgin ook noemt:

1. Herken verbale agressie. Vertrouw daarbij op je gevoel en bepaal wat in de woorden van de ander je precies dat gevoel geeft.
2. Beheers jezelf door in evenwicht te blijven. Oefen ontspanningstechnieken en test die door aan nare ervaringen te denken. Zeg pas wat terug wanneer je jezelf in de hand hebt.
3. Weet wat jouw eigen mening is en kom daar voor uit. Praat alleen over jouw gevoel en mening en laat die van de ander met rust. Zorg ervoor dat je non verbale communicatie in overeenstemming is met je woorden (als dat niet lukt, ben je niet voldoende ontspannen).
4. Gebruik je zintuigen goed.
5. Vraag om wat jij wilt
6. Volg een training in verbale zelfverdediging. Met kennis alleen kom je er niet, je wilt vaardigheid opdoen.

Het proces van verbale zelfverdediging volgens Scott, waarin een aantal elementen van Verbal Judo / retoriek herkenbaar is:

1. Erken en respecteer de ander
2. Vraag om wat jij wilt
3. Als je het niet eens wordt: verduidelijk jouw standpunt en vraag opnieuw om wat jij wilt
4. Als je het nog niet eens wordt: leg uit hoe wat jij wilt in het belang van de ander is en vraag opnieuw om wat jij wilt
5. Als je het nog niet eens wordt: Vraag de ander wat hij nodig heeft om jou te geven wat je wilt en vraag opnieuw om wat jij wilt
6. Als je het dan nog niet eens wordt: verander dan van tactiek, doe iets anders of kom in actie

Gids verbale zelfverdediging voor complete idioten

Onder deze vleiende titel schreef Lilian Glass een dik boek.

(samenvatting volgt)